Ẩn dụ ý niệm trong một đời như kẻ tìm đường của Phan Văn Trường

Tóm tắt

Bài báo tập trung khảo sát, phân tích và lý giải hệ thống ẩn dụ ý niệm trong trích đoạn Một đời như kẻ tìm đường của Phan Văn Trường, một văn bản giàu giá trị triết lí và định hướng nhân sinh được đưa vào chương trình Ngữ văn lớp 10. Dựa trên cơ sở lý thuyết ẩn dụ ý niệm của Ngôn ngữ học tri nhận, nghiên cứu xác định ba ẩn dụ ý niệm cơ bản gồm: CUỘC ĐỜI LÀ CUỘC HÀNH TRÌNH TỰ TẠO, PHƯƠNG TIỆN CỦA THÀNH CÔNG LÀ SỰ CHO ĐI và HẠNH PHÚC LÀ SỰ TỪ BI CHẤP NHẬN. Trong đó, ẩn dụ thứ nhất giữ vai trò trung tâm, thể hiện cách Phan Văn Trường lý giải hành trình sống của mỗi cá nhân, đồng thời nhấn mạnh sự kiên cường và bền bỉ mà con người cần có khi tự kiến tạo con đường của mình. Hai ẩn dụ còn lại bộc lộ quan niệm của tác giả về giá trị của sự tử tế, tinh thần sẻ chia và thái độ sống bao dung như những yếu tố nền tảng giúp con người đạt được thành công và hạnh phúc. Hệ thống ẩn dụ ý niệm trong trích đoạn không chỉ phản ánh những trải nghiệm mang tính nghiệm thân của tác giả mà còn mang ý nghĩa định hướng đối với người đọc, khuyến khích mỗi cá nhân xây dựng nhân sinh quan tích cực, tự tin và trách nhiệm trong quá trình phát triển bản thân.